Logo Nederlandse kankerregistratieLogo Nederlandse kankerregistratie layout image
 
Naar de cijfers
layout image      

Oudere patiënten moeten meer kunnen profiteren van ontwikkelingen in oncologische zorg

21 Dec 2016 07:00:00

Het blijft een wankele balans in de diagnostiek en behandeling van oudere patiënten met kanker en wat de patiënt aan kan. Dat concluderen IKNL-onderzoekers en medisch specialisten in het rapport ‘Kankerzorg in beeld, de oudere patiënt’. Oudere patiënten krijgen andere diagnostiek en andere behandelingen dan jongere patiënten, maar dat is niet altijd slechter. Bij praktisch alle soorten kanker zijn er ook grote verschillen tussen ziekenhuizen. De wankele balans tussen de klinische bevindingen, de zwaarte van een behandeling, het algemeen functioneren, de sociale omgeving en de wensen van de patiënt vraagt om maatwerk in diagnostiek en behandeling. Aanvullende registratie van gegevens moet dit maatwerk gaan onderbouwen.

 

In ‘Kankerzorg in beeld: de oudere patiënt’ geeft IKNL samen met medisch specialisten een beeld van de variatie en trends in incidentie, diagnostiek, behandeling en uitkomsten van zorg voor oudere patiënten met kanker. Dit biedt aanknopingspunten voor verdere verbeteringen in de zorg voor de 14 meest voorkomende vormen van kanker op hogere leeftijd. Voor deze rapportage is gebruik gemaakt van gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR).

 

Ouderen en kanker

Kanker treft vooral oudere mensen. De diagnose kanker wordt het vaakst gesteld tussen het 65e en 70e levensjaar, vaker bij mannen dan bij vrouwen. Huid- en darmkanker zijn op oudere leeftijd de meest voorkomende vormen van kanker.  Door de dubbele vergrijzing neemt niet alleen het aandeel oudere patiënten met kanker toe, maar ook de gemiddelde leeftijd waarop de ziekte wordt vastgesteld.

 

Binnen de grote en groeiende groep oudere patiënten zijn er veel verschillen: in algemeen functioneren, andere ziektes en sociale omgeving. Dit maakt de behandeling complex. Dat blijkt in de praktijk vooral uit afwegingen van de effecten op korte en lange termijn en de kwantiteit versus de kwaliteit van leven.

 

Ouderen krijgen andere diagnostiek en behandeling

Kankerzorg in beeld toont aan dat oudere patiënten andere diagnostiek krijgen dan jongere patiënten. Wanneer duidelijk is dat de patiënt de behandeling niet aan kan, blijft uitgebreide diagnostiek achterwege. Het stadium van de ziekte blijft vaker onbekend. Daarnaast hebben oudere patiënten voor de meeste soorten kanker bij diagnose een minder gunstig stadium.

De behandeling van oudere patiënten met kanker varieert sterk per ziekenhuis. Dit komt gedeeltelijk doordat richtlijnen vooral gebaseerd zijn op de jongere patiëntengroep en in de praktijk keuzes voor behandeling of doorverwijzing naar een ander ziekenhuis voor de oudere patiënt vooral gebaseerd zijn op eigen ervaring van de behandelend arts. Daarnaast zijn er landelijk verschillen in de mate van behandeling tussen oudere en jongere patiënten. Ouderen worden vaak minder intensief behandeld dan jongeren terwijl dat soms wel mogelijk is, gezien de fitheid van sommige oudere patiënten.

De vele ontwikkelingen in de behandeling van patiënten met kanker leiden tot betere zorg en langere overleving. Deze verbetering is echter minder zichtbaar in de zorg voor ouderen met kanker. Zo is de afgelopen 25 jaar de winst in de relatieve 5-jaarsoverleving voor alle vormen van kanker gecombineerd maar liefst 15%. De vooruitgang bij de oudere patiënt blijft echter achter: de winst in overleving is 17% voor patiënten jonger dan 75 jaar en 13% voor patiënten ouder dan 75 jaar. Tegelijk is er al wel meer overeenstemming gekomen in de behandeling van jongere en oudere patiënten.

 

De beste zorg voor oudere patiënten

Het is niet eenvoudig om vast te stellen wat de beste zorg is voor de groep oudere patiënten. Het blijft een wankele balans tussen klinische bevindingen, vitaliteit, sociale omgeving en wensen van de patiënt. Vanwege de heterogeniteit van oudere patiënten en de complexiteit van diagnose en behandeling is vooral maatwerk gevraagd. Dit vergt steeds meer aandacht van de oncologische zorg in Nederland. Zo moet bijvoorbeeld het effect van verdergaande concentratie van oncologische zorg, met bijvoorbeeld langere afstanden tot het ziekenhuis, worden geëvalueerd. De wens van de patiënt moet hierbij worden meegewogen.

 

Daarnaast zijn investeringen nodig om de stijging van het aantal patiënten en complexiteit van zorg op te vangen. Hierbij gaat het ook om de nazorg voor de groeiende groep patiënten die kanker overleeft. Door diagnostiek, behandelingen en uitkomsten beter en uitgebreider in kaart te brengen, verkrijgen we juist voor de oudere patiënten, die meestal niet in studieverband behandeld worden, waardevolle informatie over de effectiviteit van de oncologische zorg. IKNL legt deze gegevens vast in nauwe samenwerking met de betrokken beroepsgroepen, zodat zorgverleners samen met andere informatie kunnen zorgen voor een adequate behandeling op maat voor iedere oudere patiënt met kanker.

 

Bron: IKNL

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Selecteer indicator